Werckmeister harmóniák (Béla Tarr)

Werckmeister harmóniák (Béla Tarr)

Béla Tarr - HU/.FR/DE - 2000 - 145 minuten - taal: Hongaars - ondertiteling: Nederlands

Te zien in onze nieuwe, maandelijkse filmreeks: ‘De eeuwige jachtvelden’. Een hommage aan een (onlangs) overleden filmmaker. Deze keer de op 6 januari jl overleden cineast Béla Tarr. Met inleiding door Kevin Toma.

De Hongaarse Béla Tarr (1955-2026) is één van de belangrijkste Europese filmmakers van de afgelopen decennia. met Werckmeister harmóniák voltooide Tarr de trilogie waartoe ook Damnation (1988) en Sátántangó (1994) behoren; gebaseerd op de romans van László Krasznahorkai, die ook meeschreef aan het scenario en in 2025 de Nobelprijs voor Literatuur ontving. Tarr won tijdens zijn carrière tientallen prijzen, onder meer op de festivals van Berlijn en Cannes. In 2023 kreeg hij een European Film Award voor zijn oeuvre.

De films van Béla Tarr zijn op te vatten als een commentaar op de kwetsbaarheid van de menselijke beschaving. Onverwachte, bedreigende ontwikkelingen blijken het dierlijke in de mens omhoog te brengen en doen de onderlinge solidariteit in een besloten gemeenschap snel teniet.

Hoe dun het vernislaagje van de menselijke beschaving kan zijn, demonstreert hij in Werckmeister harmóniák, waarin een circus neerstrijkt in een Hongaars provinciestadje. De bewoners vergapen zich aan de belangrijkste attracties, zoals het opgezette skelet van een walvis en een geheimzinnige prins, die als een ware demagoog de bevolking in zijn greep probeert te krijgen. Het duurt niet lang voordat de bewoners in de ban van deze geheimzinnige prins raken en het stadje wordt meegesleurd in een collectieve vernietigingsroes. Sommige inwoners raken hun greep op de gebeurtenissen kwijt, anderen proberen een slaatje te slaan uit de ontstane wanorde.