Te zien in onze nieuwe maandelijkse filmreeks: ‘De eeuwige jachtvelden’. Een hommage aan een (onlangs) overleden filmmaker. Met inleiding van filmwetenschapper *Peter Verstraten.

De Nederlandse filmmaker Frans Weisz overleed op 7 dec 2025 op 87-jarige leeftijd. Weisz heeft de postume eer om de spits van een nieuwe maandelijkse reeks, genaamd ‘De eeuwige jachtvelden’ af te bijten.

Charlotte Salomon groeide op in Berlijn als dochter van een chirurg. Liefde voor kunst ontwikkelde ze onder speciale invloed van Daberlohn (gespeeld door Derek Jacobi), de zangpedagoog van haar stiefmoeder. Als haar vader is opgepakt, vlucht Charlotte naar Zuid-Frankrijk. Salomons honderden nagelaten teksten en gouaches, die lezen als een stripverhaal, zijn door haar bijeengebracht onder het motto ‘Leben oder Theater?’. Deze dienden als uitgangspunt voor Weisz’ fraai gestileerde, aangrijpende film.

Frans Weisz heeft met Judith Herzberg als scenariste gekozen voor een retrospectieve vertelstructuur, vanuit Zuid-Frankrijk – met flashbacks naar het deprimerende Berlijn, dat haar vormde, de Kristallnacht en andere gruwelen – langs de lijnen van Charlotte’s eigen beeldverhaal. Eind 1943 wordt ze gearresteerd en gedeporteerd, een lot dat ze fatalistisch lijkt te accepteren in deze visie van Weisz, die haar de triomf gunt over de voltooiing van haar artistieke nalatenschap.

Weisz beschouwde Charlotte als één van zijn meest persoonlijke films: “Ik zou mijn leven kunnen indelen in de periode voor Charlotte en na Charlotte.” Voor het maken van de film ging hij tijdelijk in Berlijn wonen, de stad waar zijn vader Géza Weisz de eerste dertig jaar van zijn leven doorbracht, totdat hij voor de nazi’s naar Nederland vluchtte. “Daarmee kwam ik heel dicht bij mijn eigen geschiedenis.”

(bron: Eye, filmmuseum)

*Peter Verstraten

Peter Verstraten is universitair docent aan het Leiden University Centre for the Arts in Society. Hij is gespecialiseerd in film, met name Nederlandse naoorlogse cinema. Kenmerkend is zijn in 2016 verschenen werk ‘Humour and Irony in Dutch Post-war Fiction Film’, waarin hij humor en komedie in de vaak onderbelichte naoorlogse Nederlandse film bestudeert. Daarnaast heeft hij het handboek ‘Filmnarratologie’ geschreven, wat de binnen de literatuurwetenschap ontwikkelde verteltheorie vertaalt naar filmtheorie.