Filmprogramma in samenwerking met Sonsbeek 2026 met korte kunstenaarsfilms, een inleiding en nagesprek.

De films in dit programma (van Mona Hatoum, Janice Tanaka en Mindy Faber) zijn een selectie uit het filmprogramma Citizen X dat in 1995 werd samengesteld door Corinne Diserens voor de tentoonstelling Heart of Darkness in Kröller-Müller. Samen tonen ze de dynamische en soms duizelingwekkende aard van herinnering: voortdurend veranderd, doorgegeven van generatie op generatie, en iets dat tegelijkertijd ons vormt en door ons gevormd is.

Let op: de voertaal van deze avond is Engels.

Een belangrijk referentiepunt voor Sonsbeek 2026 is de tentoonstelling Heart of Darkness, samengesteld door Marianne Brouwer voor het Kröller-Müller Museum in 1994-95. De tentoonstelling, die haar naam en provocatie ontleende aan Joseph Conrads novelle uit 1899, hield de westerse wereld een spiegel voor, met haar verlichtingsidealen en vormen van representatie. Onderdeel daarvan was het filmprogramma Citizen X, samengesteld door Corinne Diserens. Dit programma positioneerde kunstenaarsfilms en video’s als urgente alternatieven voor de onophoudelijke stroom van onverschillige beelden die het denken afvlakken en het dagelijks leven commercialiseren

Samen met Corinne Diserens kijken we opnieuw naar een selectie kunstenaarsfilms uit het oorspronkelijke Citizen X programma, ter opening van het filmprogramma Darkness Reframed. De films van Mona Hatoum, Janice Tanaka en Mindy Faber bieden diep persoonlijke reflecties op ervaringen van ballingschap, verlies, vervreemding en ontworteling – variërend van hartverscheurend tot humoristisch. Elk op hun eigen, onderscheidende manier zetten zij film in als middel om narratieve zeggenschap te herwinnen en herinneringen en geschiedenissen terug te vinden die lang verloren leken, door het gelaagd inzetten van archiefbeeld, muziek, geluid en voice-over. Deze films tonen de dynamische en soms duizelingwekkende aard van herinnering: voortdurend veranderd, doorgegeven van generatie op generatie, en iets dat tegelijkertijd ons vormt en door ons gevormd is.

De avond opent met een inleiding van Corinne Diserens, waarin ze de achtergond van Citizen X toelicht. Na de filmvertoningen sluit Christina Li, co-curator van Sonsbeek 2026, zich aan bij Diserens voor een Q&A, waarin zij de verbinding tussen Citizen X en Sonsbeek 2026 verkennen, en de manier waarop kunstenaarsfilm een andere grammatica biedt om na te denken over narratief, beeld en herinnering.

De sprekers

Corinne Diserens is conservator en hoofd van de collectie werken op papier, fotografie na 1960 en media bij de Hamburger Kunsthalle. Eerder bekleedde zij functies als conservator en directeur bij instellingen als het IVAM in Valencia, het MACBA in Barcelona, de Musées de Marseille, het Musée des Beaux-Arts de Nantes en het Museion in Bolzano, en was zij conservator van Tyne International en de biënnales van Tirana, São Paulo en Taipei. Ze stond aan het hoofd van de kunstacademies ERG in Brussel en ENSAPC in Parijs-Cergy.

Christina Li is co-curator van Sonsbeek 2026. Als internationale curator en schrijfster omvat haar contextspecifieke praktijk beeldende kunst, performance en bewegend beeld. Ze is artistiek directeur van Kim Association in Singapore en stond aan het roer van de editie 2022 van Ghost 2565: Live Without Dead Time, een triënnale voor performance en bewegend beeld in Bangkok. Li heeft leidinggevende en curatoriële functies bekleed bij Para Site (Hongkong), Spring Workshop (Hongkong), SKOR | Stichting voor Kunst en Openbare Ruimte (Amsterdam) en BAK – basis voor actuele kunst (Utrecht).

[ENGLISH]
A key touchstone for Sonsbeek 2026 has been the Heart of Darkness exhibition curated by Marianne Brouwer at the Kröller-Muller museum in 1994-95. Taking its name and provocation from Joseph Conrad’s 1899 novella, the exhibition held up a mirror to the western world, its Enlightenment ideals and forms of representation. Extending the exhibition’s reach was the film programme Citizen X, curated by Corinne Diserens, which positioned artist films and videos as urgent alternatives to the relentless circulation of indifferent images that flatten thought, and commercialise everyday life.

Together with Corinne Diserens, a selection of artist films from the original Citizen X program will be revisited to open Sonsbeek 2026’s film programme at Focus. Featuring works by Mona Hatoum, Janice Tanaka and Mindy Faber, these films offer deeply personal reflections on the experiences of exile, loss, estrangement and displacement – ranging from heartbreaking to humorous. Each in their own distinct way they harness the medium of film as a means of reclaiming narrative agency, recovering memories and histories long thought lost through the layering of archival imagery, music, sound and voice over. These films portray the dynamic and sometimes dizzying nature of memory: ever-shifting, passed on from generations, simultaneously shaped by and shaping us.

The program opens with an introduction by Corinne Diserens, contextualising how Citizen X came together. After the screenings, Diserens will be joined by Christina Li, co-curator of Sonsbeek 2026 for a Q&A, exploring the connection between Citizen X and Sonsbeek 2026, and how artist film offers a different grammar for thinking about narrative, images and memory.