Focus is digitaal!
Wanneer we mensen rondleiden door het gebouw van Focus, is men
vaak verbaasd bij het zien van de 35mm-projectoren met hun grote
filmspoelen, die met veel geratel worden afgedraaid. 'Gaat dat nog
altijd op die manier?' Ja, eigenlijk nog net zoals de eerste
filmvoorstelling die de gebroeders Lumière in 1895 gaven: met
filmstroken van 35 millimeter breed, 24 beeldjes per seconde. Toen
nog zonder geluid, maar dankzij THE ARTIST (geweldige zwijgende
film die momenteel in Focus te zien is) weten we weer hoe
sensationeel een technische innovatie kan zijn. Die zijn er veel
geweest, vooral op audio gebied. Het zes kanalen digitale
geluidssysteem van Dolby is alweer zo normaal dat we vergeten dat
het beeld nog steeds een analoog gebeuren is. Althans, dat was zo
tot 2 februari 2012…
'Digitaal' is nu ook in bioscopen en filmtheaters het toverwoord.
Meer dan de helft van de Nederlandse bioscopen is al overgeschakeld
en in de loop van 2012 maken ook de filmtheaters en kleinere
filmhuizen de switch. Focus heeft recentelijk drie gloednieuwe
digitale projectoren geïnstalleerd.
WAAROM DIGITALISEREN?
In de digitale oertijd, een paar decennia geleden, was het beeld
nog heel miserabel. Inmiddels is digitale projectie niet meer te
onderscheiden van conventionele film. Daar is een enorme
kwaliteitsslag in gemaakt. Een van de grote voordelen van digitale
film is de reproductie er van. Het produceren van 35 mm filmkopieën
is namelijk een dure zaak. Per stuk kosten ze ongeveer tweeduizend
euro. Dankzij de digitalisering vervallen deze kosten. Een film
wordt voortaan als een computerbestand aangeleverd.
Wat de invoering van digitale projectie lang heeft tegengehouden,
was het feit dat de besparingen bij de filmverhuurders liggen,
terwijl de theaters grote investeringen moeten doen. Daar is nu een
oplossing voor gevonden. De filmmaatschappijen gaan meebetalen aan
de overschakeling van 35-mm naar digitale projectie. De Nederlandse
filmbranche slaat de handen ineen. Ook is er een belangrijke
bijdrage vanuit het Rijk en het Filmfonds gedaan.
Theaters en filmverhuurders hebben samen Cinema Digitaal
opgericht. Deze organisatie zorgt voor de installatie van digitale
projectoren in de theaters en regelt de financiering hiervan bij
een leasemaatschappij. De filmverhuurders zullen de komende jaren
een flinke vergoeding aan Cinema Digitaal afdragen: voor iedere
ouderwetse filmkopie die ze uitsparen doen ze een bedrag in de pot.
Zo dragen zij voor meer dan de helft bij aan de kosten van de
nieuwe apparatuur. Dankzij de samenwerking hoeven ook de kleinere
filmhuizen niet buiten de boot te vallen. Zij zouden op eigen
kracht geen vergoedingen van de filmverhuurders kunnen
loskrijgen.
De overstap die Focus Filmtheater Arnhem binnenkort maakt is een
kostbare: Ook al gaat het op afbetaling, er moet toch meteen een
flink instapbedrag op tafel worden gelegd. Er zijn aanpassingen
nodig van de cabines (extra stroomgroepen, extra afzuiging,
extra ICT) en we moeten er randapparatuur bij kopen.
1,4 K WORDT 2K
Ook nu worden sommige films in zaal 2 al digitaal vertoond.
Sinds 2004 beschikken we over een DLP-projector met een resolutie
van 1,4 K (d.w.z.circa 1400 pixels naast elkaar).Hiermee worden
vooral documentaires vertoond en films waarvoor geen budget was om
er 35-mm kopieën van te maken. Ook van deze projector gaan we
afscheid nemen. Het leeuwendeel van de producties worden
tegenwoordig op genomen in High Definition en kunnen dus prima
worden afgespeeld op de nieuwe projectoren. Die hebben een
resolutie van 2K, d.w.z. ruim 2000 pixels naast elkaar.
VOORDELEN DIGITAAL
Wat als eerste opvalt bij digitale projectie is dat het beeld zo
stil staat. (Nu schommelt het beeld nog wel eens een klein beetje.)
De scherpte hoeft niet meer voor iedere film apart ingesteld te
worden en is dus altijd goed. De beruchte 'kabels'en andere
beschadigingen van het beeld horen tot het verleden. De film kan
ook niet meer knappen, maar dat kwam eigenlijk maar hoogst zelden
voor. Er zullen vast wel andere (aanloop)problemen voor in de
plaats komen, maar die hopen we zo snel mogelijk te verhelpen zodat
het publiek van een vlekkeloze voorstelling kan genieten.
2D OF 3D?
Tot op heden is er nog maar weinig aanbod voor 3D in de
filmtheaters. Zo weinig dat het onverantwoord is om er extra te
voor investeren. Want voor 3D vertoning zijn er grofweg twee
opties; of je vervangt alle projectiedoeken in de zaal voor dure
'silverscreens' of je investeert in dure brilletjes. Daarbij is het
ook nog eens een logistieke puzzel want al die brillen moeten
eigenlijk per vertoning weer schoongemaakt worden. Tot nu toe is er
maar één film geweest die er op 3D niveau echt toe doet; PINA van
Wim Wenders. In het voorjaar gaan we deze prachtfilm vertonen en
voor die gelegenheid zullen we de dure 3D faciliteiten tijdelijk
huren.
Uit Amerika zijn er alweer signalen dat 3D over de top is en dat
vooral ook het publiek maar niet wil wennen aan het
brilletjes-gedoe. En zo zie je maar weer, het gaat om de inhoud en
die is voor de cinema op 2D al bijna 120 jaar het belangrijkste. 3D
of 4D zat en zit tussen de oren…