programma

13:00 uur - Blok 1: Iron Crows

Beste half-lange documentaire

Filmbeschrijving:
Onder grote vonkenregens bijten snijbranders door een dikke stalen scheepshuid. Met veel geraas storten de losgesneden delen naar beneden. Blootsvoets sjorren werkers, die pas beginnen, zware kabels door de modder. Dit is het scheepskerkhof dat voor een groot deel van de wereldvloot de laatste bestemming is. Hier maken kraaien hun nest van stukjes ijzerdraad.

Bong-Nam Park, documentairemaker voor het Zuid-Koreaanse televisiestation KBS, laat in Iron Crows zien hoe in Chittagong aan de kust van Bangladesh de arbeiders die de schepen uit elkaar halen voor twee dollar per dag hun leven wagen. Ekramul is pas twaalf, maar armoede is machtiger dan de wet tegen kinderarbeid. Rufik weet nog hoe het in de jaren zestig begon met een aangespoeld schip. Bilal (21) ontsnapt voor de camera aan de dood. De indrukwekkende beelden roepen een sfeer van dreiging en gevaar op, maar de gezichten stralen als er een nieuw schip binnenloopt. Van hun magere loon sturen de meesten nog een deel naar hun familie, en daar zijn ze trots op. Maar het is Bilal niet gelukt om in tien jaar zevenhonderd dollar bij elkaar te sparen, zoals hij ooit droomde. Hartverscheurend is het bezoek dat hij brengt aan zijn vrouw om voor het eerst zijn door ondervoeding blind geboren kind te zien.

Juryrapport
Het Zuid-Koreaanse Iron Crows van Bong-Nam Park, goed voor de NPS IDFA Award voor Beste Half-lange documentaire, was in de ogen van de jury een ‘tour de force’. De film toont 'schipbrekers' die in Bangladesh onder erbarmelijke omstandigheden olietankers slopen. ‘De belangrijkste prestatie van deze krachtige film is dat het de moed, waardigheid en nederigheid toont van onze helden, die gevangen zitten in een eindeloze cirkel van verpletterende eenzaamheid.

Bong-Nam Park; Zuid-Korea, 2009; 59 min.

14:20 uur - Blok 2: Six Weeks + Colony

Six weeks
IDFA Competition for Short Documentary 2009


filmbeschrijving:
De zes weken uit de titel slaan op de periode waarin ouders in Polen kunnen besluiten hun kind na de geboorte toch niet af te staan. Voor de moeder uit het ingetogen en intiem gemaakte Six Weeks is de keuze duidelijk. In een brief die ze achterlaat in het weeshuis, verklaart ze niet over de mogelijkheden te beschikken haar kind op te voeden. Haar huis is te klein, ze heeft alleen koud water, geen gas en de bijstand is niet voldoende. En nee, de vader wil het kind ook niet. De filmmaker is duidelijk begaan met het lot van de baby's in het weeshuis. Er wordt zo ingezoomd op de kindjes dat je hun wimperhaartjes kunt tellen. Om de kijker zich nog beter in de belevingswereld van de baby's te kunnen laten verplaatsen, worden door de film heen scènes gemonteerd waarin we de wereld vanuit hun perspectief zien. Wazige beelden trekken voorbij. Ze benadrukken de machteloosheid en onwetendheid van de afgestane kinderen. Tegenover het verdriet van de moeder die afstand moet doen, staat de enorme blijdschap van het adoptiestel dat hun nieuwe kind in de armen gedrukt krijgt. In zes weken kunnen drie levens totaal veranderen, lijkt de filmmaker te willen zeggen.

Jury rapport "Films are stories. As documentary filmmakers we choose to tell our stories primarily through the use of images. The highest compliment that one can give a filmmaker is that they managed to tell their story through pictures, through images! The exceptional camera-work in this film achieved exactly that. The use of out of focus shots, from the baby's point of view works masterfully in revealing the loneliness, anxiety and hazy confusion of this tender new born baby. Delicately constructed this gem of a film tells a tender and emotional story about a new born baby that must wait "Six Weeks'' to discover its fate. This film is a triumph!"

Marcin Janos Krawczyk; Polen 2009; 18 min.

Colony
IDFA Award for First Appearance

Filmbeschrijving:
Documentaire over het fenomeen Colony Collapse Disorder (ook wel verdwijnziekte genoemd), waarbij bijenkoloniën uitzwermen om spoorloos te verdwijnen.

Colony is een feest voor het oog. Micro-opnames van bijen, bloemen en bomen. Kunstzinnig gestapelde bijenkasten en imkers die op eenindringende manierbeeld zijn gebracht, die doet denken aan het werk van fotograaf Rineke Dijkstra. Deze bijenhouders zijn met hun miljoenen bijen agrarisch Amerika behulpzaam. Bijen spelen namelijk een cruciale rol in de land- en tuinbouw en dus in de voedselketen. Kort gezegd: zonder bijen geen bevruchting, zonder bevruchting geen oogst. De bijenhouders zijn echter getroffen door een angstaanjagend fenomeen: Colony Collapse Disorder (CCD), bijenkoloniën die uitzwermen zonder weer terug te komen bij hun volk. Het brengt niet alleen hun beroep in gevaar, maar ook de voedselproductie. Carter Gunn en Ross McDonnell belichten het probleem vanuit een aantal verschillende posities. David Mendes is het publieke gezicht als woordvoerder van zijn beroepsgroep. Vanuit die hoedanigheid oefent hij druk uit op multinationals als Bayer die de landbouwpesticiden produceren die volgens hem de bijen zouden kunnen schaden. De persoonlijke invalshoek komt van Lance Seppi, een jonge bijenhouder die aan het begin van zijn loopbaan staat. Het verhaal van Lance is een aangrijpend relaas over het kinderrijke, godvrezende gezin Seppi waarvan hij de oudste zoon is. Met een mengeling van onzekerheid en jeugdige overmoed probeert hij zich staande te houden in een tijd van economische tegenwind.

Ross McDonnell en Carter Gunn; VS/ Ierland 2009;82 min

16:30 uur - Blok 3: Last Train Home

Best Feature-Length Documentary 2009

filmbeschrijving:
Terwijl arbeiders lange dagen maken in een van de talloze fabrieken van het nieuwe China en verlangen naar hun dorp, dromen hun achtergebleven kinderen juist naar de stad.

"We werken ver van huis. De oude mensen en de kinderen zijn in het dorp gebleven. Maar als een familie zelfs met Nieuwjaar niet bij elkaar kan zijn zou het leven zinloos zijn." Aldus een van de talloze Chinese arbeiders die jaarlijks de heroïsche tocht ondernemen van de nieuwe industriegebieden naar hun dorpen in de provincie.
Kalm observerend en zonder commentaar brengt Lixin Fan gedurende twee jaar het wel en wee van zo'n familie in beeld. Zestien jaar geleden verlieten vader en moeder de armoede van het platteland om hun geluk te beproeven in de nieuwe economische zones. Hun dochtertje lieten ze achter bij haar grootouders. Nu maken ze lange dagen in een van de vele grauwe fabrieken van waaruit het westen van goedkope kleding wordt voorzien. Het zwaarste werk is echter de Nieuwjaarsreis. Onthutsend is de aanblik van de mensenmassa die zich voor het station heeft verzameld. Dagenlang wacht het echtpaar op een kaartje. Als een sneeuwstorm het spoor heeft ontregeld is de chaos compleet. Toch lukt het ze telkens weer, maar zal het ze ook lukken het gezin bij elkaar te houden en hun dochter en haar broertje braaf te laten studeren van het naar huis gestuurde geld? Pijnlijke momenten onthullen dat de Chinese lankmoedigheid grenzen kent.

Jury rapport
‘Een scherp portret van de worstelingen van Chinese arbeiders. Het vangt levendig en vaak pijnlijk de realiteit van het bestaan voor 130 miljoen arbeiders, van een simpele treinrit naar huis voor de feestdagen tot de beladen relatie tussen een vader en zijn dochter.’ Juryvoorzitter Geoffrey Gilmore: ‘De film is zo knap gemaakt dat je je verschillende keren tijdens het kijken afvraagt: “Hoe heeft hij dat gedaan?”

Lixin Fan; Canada/China 2009; 85 min.